logo

Bożenna Biskupska (Warszawa)
Upakowanie (obiekty)

www.biskupska.pl

W Galerii Wschodniej Bożenna Biskupska prezentuje trzy prace, a raczej impresje na motywie kafli pokrytych hieroglificznym zapisem znaków, w trzech różnych „stanach medialnych”. W swojej drodze twórczej artystka odeszła już dość daleko od początkowych fascynacji figuracją oraz od emocjonalnego, ekspresyjnego sposobu obrazowania. Coprawda uproszczona figura ludzka obecna w schematycznych przedstawieniach nadal odwołuje się do postaci Jednonogiego (1987), ale jej funkcja w strukturze dzieła daleka jest od ekspresji czy analizy kondycji ludzkiej.
„Upakowanie” (1999) to kolejny już etap nie tylko kondensowania formy, ale również próba przejścia dzieła w inne stany medialne.
B. Biskupska należy do pokolenia, które debiutowało w końcowej fazie post-awangardy. Tak, jak jej rówieśnicy będąc wychowanką wielkich osobowości awangardy, tworzy na styku dwóch diametralnie różnych epok: modernizmu i jego schyłku oraz nowej epoki multimediów, określanej mianem cyberkultury czy społeczeństwa informacyjnego. Kody sztuki i przekaz artystyczny w tych, wcale już chyba nie tak nowych, warunkach, narzuca pewne ograniczenia tradycyjnym formom wyrazu i rodzajom sztuki, jak rzeźba czy malarstwo.
Przekraczanie tradycyjnych możliwości malarstwa widzimy w pracach Biskupskiej już w „Wytyczaniu obrazu” (1995), w którym artystka minimalizuje pozostawiane przez siebie znaki do śladu ruchu ręki, odcisku, gestu. Procesualność tworzenia i istnienia dzieła jako samodzielnej jednostki ontycznej, „zapisuje” na światłoczułej folii i kasecie video. Istota nowego medium wydaje się z pozoru nie ingerować w ontykę „dzieła pierwotnego”. Obiekty betonowych tablic/kafli z hieroglificznym zapisem znaków, narzucają swój ciężar i pierwotną ekspresję lekkim i ulotnym własnym odbiciom na światłoczułej folii. 343 obrazy betonowych kafli zapisane na diapozytywowej kliszy fotograficznej zostały zamknięte w metalowej klatce. Pomimo zachowania konstrukcji rzeźby - obiektu trójwymiarowego, zabieg zmiany medium skutkuje przekroczeniem a nawet negacją dotychczasowych stanów istnienia jej dzieła.
Ta niezwykle interesująca gra formalna rozgrywa się, jak cała twórczość Biskupskiej, między iluzją płaszczyzny a realnością przestrzeni, w tym również przestrzeni telematycznej. Semantyczny obszar języka jej sztuki zamyka się pomiędzy realnym kształtem a śladem gestu i rytmicznie powtarzanym znakiem.
W Galerii Wschodniej współistnieją rytmy pisma zapisane na betonowych kaflach (19 kafli), obrazy 343 kafli „upakowanych” w postaci obrazu fotograficznego w monumentalnej, metalowej „klatce" i 343 portrety tych kafli w zapisie video. Rytmicznie co 3 sekundy na monitorze pojawia się obraz jednego kafla. Tak, jak w przypadku kolekcji betonowych kafli sfotografowanych i „zamkniętych” w ramy przestrzennej konstrukcji, kolejność pojawiających się obrazów ma znaczenie, również moduł znaków pokrywających powierzchnię kafla 7x7x7 ma swój symboliczno-magiczny wymiar.
Wystawa w Galerii Wschodniej potwierdza, że B. Biskupska stworzyła swój autonomiczny świat, w którym przywiązanie do traktowania obiektu sztuki w kategoriach wartości awangardy nie zamyka możliwości eksperymentowania w przestrzeniach nowej formuły „cyberkultury”, bez konieczności rezygnacji z tych wartości. Istotą jej dzieła są, bowiem formalne i strukturalne aspekty trwania bytów sztuki w przestrzeni realnej lub niby-realnej, jako swoista konsekwencja analizowanego uprzednio egzystencjalnie czasu, ulotności i trwania zarówno człowieka, jak i obiektów sztuki.

Elżbieta Kościelak

 


Wytyczanie Obrazu, beton, metal, 40 x 26 x 4 cm


Wytyczanie Obrazu, beton, metal, 40 x 26 x 4 cm


Upakowanie, metal, folia negatywowa, 300 x 230 x 230 cm

 


Upakowanie, metal, folia negatywowa, 300 x 230 x 230 cm


Upakowanie, metal, folia negatywowa, 300 x 230 x 230 cm





foto © Zygmunt Rytka