logo

Przemysław Branas
Moro

Kurator: Przemysław Chodań

Odruch Moro, inaczej zwany odruchem obejmowania –  (pl.wikipedia.org/wiki/Odruch) odruch występujący w odpowiedzi na gwałtowną zmianę położenia ciała (pl.wikipedia.org/wiki/Noworodek) noworodka, nagły hałas, ostry dźwięk. Noworodek reaguje energicznym wyprostowaniem kończyn górnych i dolnych, wygięciem pleców w łuk i odchyleniem głowy do tyłu, po czym zaciska pięści, a odrzuconymi wcześniej na boki rękami wykonuje powolny ruch objęcia (pl.wikipedia.org/wiki/Klatka_piersiowa) klatki piersiowej. (Wikipedia)

Zakładam zwrotność procesu oswajania – odswajania przedmiotów, istot żyjących, roślin, zwierząt, osobników tego samego co ja gatunku, wreszcie oswajania siebie samego z nimi wszystkimi, ze światem. Obserwacja otoczenia uczy mnie, że oswojenie implikuje konieczność procesu odwrotnego, nauczenia się odwracania przyzwyczajeń (Przemysław Branas)

Wystawa Przemysława Branasa odwołuje się do podstawowych doświadczeń człowieka, jego relacji z otoczeniem oraz z samym sobą w kontekście mechanizmów oswajania i odswajania rzeczywistości. Artystę interesuje język i wiedza, „narzędzia” determinujące mentalne i fizyczne zdolności doświadczania i nazywania rzeczywistości oraz możliwość ich przekraczania.

Twórczość Branasa wskazuje na siłę oraz konwencjonalność symboli, których internalizacja to zarówno warunek sprawnego funkcjonowania, oswajania świata, a także punkt wyjścia dla przekraczania myślowych przyzwyczajeń i rutynowych działań.

Artysta testuje psychofizyczne możliwości „zapominania” intersubiektywnie podzielnych znaczeń komunikacji symbolicznej, odwracalność interpretacji doświadczeń fizycznych (np. bólu i przyjemności). W jego praktykach pobrzmiewają echa ekstatycznych praktyk mistyków i świętych szaleńców, którzy poprzez ascezę i/lub sensoryczne przebodźcowanie (odswajanie) wykraczali poza dyskursywne założenia o możliwościach, granicach oraz poprawnych metodach docierania do prawdy.

W serii prac zatytułowanych „Moro” artysta postuluje umowność linii demarkacyjnych dzielących procesy adaptacyjne na „naturalnne” i „kulturowe”; podważa determinizm i jednokierunkowość procesów socjalizacji. Jego sztuka, naprzemienność oswajania i odswajania, to nieustającą pracę redefinicji poglądów, uchylanie się ideologizacji świadomości oraz redukcji symbolu do dosłowności znaku.

 








foto © Jerzy Grzegorski