Wrzesień 1939 roku na Ziemi Hrubieszowskiej zapisał się jako czas dramatycznych wydarzeń, które po dziś dzień budzą refleksję wśród lokalnej społeczności. W obliczu zbliżającej się niemieckiej agresji, grupa polskich policjantów z centralnej Polski, prawdopodobnie wywodząca się z Krakowa lub Łodzi, przemierzała te tereny w poszukiwaniu bezpiecznego schronienia i punktów organizacyjnych na Kresach Wschodnich. Ich podróż miała być ratunkiem, lecz zakończyła się w tragicznych okolicznościach.
Nieoczekiwane zagrożenie i dramat na polach Małkowa
Policjanci, wyczerpani ciągłą ucieczką, nie przewidzieli, że niebezpieczeństwo czyha nie tylko ze strony frontu. Przemierzając okolice Małkowa, natknęli się na miejscowych, którzy sympatyzowali z siłami sowieckimi. Doszło do brutalnego ataku, w wyniku którego polscy funkcjonariusze zginęli na miejscu. Miejsce ich śmierci stało się symbolem tragicznych losów służb mundurowych w czasie wojny. Początkowo ciała zamordowanych pozostawiono na polu, a odnalezienie ich przez innych Polaków pozwoliło na prowizoryczny pochówek w zbiorowej mogile, oznaczonej jedynie metalowym krzyżem.
Nowe światło na zapomnianą historię – działania Instytutu Pamięci Narodowej
Po upływie wielu lat, prowadzone przez historyków badania oraz rozmowy ze świadkami pozwoliły na zlokalizowanie miejsca pochówku. W 2022 roku Instytut Pamięci Narodowej przeprowadził ekshumację szczątków na cmentarzu prawosławnym w Małkowie-Kolonii. Ta inicjatywa miała na celu nie tylko przywrócenie godności ofiarom, ale także umożliwienie lokalnej społeczności właściwego upamiętnienia tragicznych wydarzeń.
Nowe miejsce pamięci – ostatni spoczynek w Kryłowie
Po zakończeniu ekshumacji, szczątki przeniesiono do Kryłowa. Tam, na miejscowym cmentarzu parafialnym, przygotowano odpowiednie miejsce pochówku. W ten sposób zamordowani funkcjonariusze otrzymali należny im szacunek oraz symboliczną obecność w świadomości mieszkańców regionu. To również istotny krok w procesie dokumentowania i zachowywania historii lokalnej dla przyszłych pokoleń.
Pamięć i hołd – uroczyste pożegnanie
Pogrzeb zorganizowały wspólnie Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie, Lubelski Urząd Wojewódzki, Urząd Gminy Mircze oraz parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Ceremonia miała podniosły charakter – obecność przedstawicieli władz samorządowych, kościelnych i policyjnych podkreśliła rangę wydarzenia.
Przebieg uroczystości i obecność służb mundurowych
W Kryłowie w dniu uroczystości pojawili się m.in. Wicewojewoda Lubelski Andrzej Maj oraz kadra kierownicza Komendy Powiatowej Policji w Hrubieszowie, na czele z komendant insp. Wiolettą Pawluk. O godzinie 9:45 trumny ze szczątkami przeniesiono do kościoła parafialnego, gdzie odprawiono Mszę Świętą. Następnie uczestnicy przemaszerowali na cmentarz, gdzie kontynuowano ceremoniał pogrzebowy.
Wartownicy pamięci – symboliczne gesty i przemówienia
Uroczystość wzbogaciła honorowa asysta policjantów z Oddziału Prewencji Policji w Lublinie oraz poczty sztandarowe Komendy Powiatowej w Hrubieszowie. Komendant Wioletta Pawluk w swoim przemówieniu przywołała pamięć poległych, podkreślając potrzebę pielęgnowania historii i szacunku dla ofiar wojny. Całość wydarzenia była nie tylko formą oddania czci zamordowanym, ale także lekcją lokalnej historii, która przypomina o cenie, jaką płaciły służby mundurowe w dramatycznych czasach II wojny światowej.
Źródło: Aktualności Policja Lubelska